83 herstelhelden bouwen mee aan Sorrybox 3.0

Dat de Sorrybox in een behoefte voorziet, blijkt uit de cijfers. In 2024 telde de website 35.755 bezoeken en bijna 350.000 paginaweergaven. Het aantal bezoeken ligt daarmee bijna 80% hoger dan in 2018.

De huidige Sorrybox bestaat inmiddels meer dan tien jaar. De tools worden nog steeds intensief gebruikt, maar de techniek, vormgeving en inhoud zijn aan vernieuwing toe. Daarom bouwen ICOBA en haar partners aan Sorrybox 3.0: toegankelijker, gebruiksvriendelijker en inhoudelijk sterker.

Een sorry is geen doel op zich. Soms zegt iemand sorry omdat het wordt verwacht, om van het gesprek af te zijn of om snel weer verder te kunnen. Zo’n vluchtige of aangeleerde sorry zegt weinig over inzicht in wat er gebeurde en wat dat met de ander deed. Daarom wil Sorrybox 3.0 meer ruimte maken voor reflectie.

Wat is er gebeurd? Wat dacht en voelde je? Welke gevolgen had je gedrag? Wie werd geraakt? Wat zou kunnen helpen om de schade te herstellen?

Niet alleen diegene die schade veroorzaakte wordt uitgenodigd om na te denken. Ook diegene die schade ondervond en andere betrokkenen krijgen een stem. Zo wordt herstel geen eenzijdig gebaar, maar een proces waarin mensen elkaar opnieuw kunnen begrijpen en verbinding kan groeien.

Niet iedereen kan op dezelfde manier over een conflict nadenken, zich inleven in de ander of verantwoordelijkheid opnemen. Dat hangt niet alleen samen met de kalenderleeftijd, maar ook met de sociaal-emotionele ontwikkeling, kortweg SEO.

Bovendien kan iemand bij spanning of ontregeling tijdelijk minder aankunnen dan op een rustig moment. De nieuwe Sorrybox houdt daarom rekening met het herstelvermogen: de mate waarin iemand op dat moment inzicht kan krijgen in wat er gebeurde, zich kan inleven en verantwoordelijkheid kan opnemen.

Dat betekent niet dat we minder verwachten of iemand buiten het herstelproces plaatsen. We stemmen de vragen, ondersteuning en herstelacties af op wat haalbaar is. De ene persoon kan zelfstandig reflecteren en een herstelvoorstel uitwerken. Een ander heeft nood aan korte vragen, beelden, concrete keuzes of ondersteuning van een begeleider.

Door iedereen zo veel mogelijk te laten reflecteren binnen de eigen mogelijkheden, willen we komen tot een oprechter en meer gedragen herstel.

Soms zijn het inzicht, het inlevingsvermogen of de mogelijkheden om verantwoordelijkheid op te nemen beperkt. Een herstelgesprek of uitgebreide sorry verwachten is dan niet helpend. Het kan iemand overvragen en leiden tot een sorry die weinig betekenis heeft.

In zulke situaties zet Sorrybox 3.0 meer in op plaatsvervangend herstel. Een ouder, begeleider, professional of team neemt dan een deel van het herstelproces op zich. Die kan bijvoorbeeld erkenning geven aan wie schade ondervond, mee zoeken naar een passende herstelactie of helpen om de relatie en de veiligheid te herstellen.

Plaatsvervangend herstel is geen alles-of-nietsverhaal. Iemand blijft opnemen wat binnen de eigen mogelijkheden ligt, hoe klein die bijdrage ook is. De omgeving vult aan waar dat nodig is. Zo blijft herstel mogelijk, ook wanneer iemand het niet volledig zelfstandig kan dragen.

Een belangrijke vernieuwing is de Sorryplanner. Die helpt professionals om na een conflict of incident stap voor stap na te denken over herstel:

• Is de situatie voldoende veilig?
• Wie is betrokken en wie werd geraakt?
• Welke schade is ontstaan?
• Wat begrijpt en kan iemand op dit moment aan?
• Is er bereidheid om aan herstel te werken?
• Is ondersteuning of plaatsvervangend herstel nodig?
• Welke herstelacties passen bij de betrokkenen en de situatie?

De Sorryplanner leidt niet automatisch naar één standaardoplossing. Herstel is maatwerk en verloopt zelden in een rechte lijn. Soms is meer tijd nodig, moet eerst de veiligheid hersteld worden of moeten eerdere stappen opnieuw bekeken worden.

Daarnaast krijgen vertrouwde tools zoals de Sorrybrief, Sorrystrip, Sorryrap en Groovebox een grondige vernieuwing. Er komen ook nieuwe werkvormen, zoals Sorrygami en het Sorrykeuzespel. In de uitgebreide Sorrytheek vinden professionals praktische methodieken en inspiratie om herstel te begeleiden.

Sorrybox 3.0 wordt niet vanuit één werkveld ontwikkeld. In de stuurgroep brengen MPC Terbank, Tordale vzw, KPC Genk, Ligand, Zenjoy en ICOBA hun eigen kennis en praktijkervaring samen.

Dankzij die mix kan de stuurgroep de tools toetsen aan heel uiteenlopende situaties: van een conflict in een leefgroep of op school tot een incident in de ondersteuning van een volwassene. Zo bekijken we telkens opnieuw welke reflectie haalbaar is, hoeveel ondersteuning iemand nodig heeft en welke vorm van herstel het best past.

Om te weten of de nieuwe tools ook echt werken in de praktijk, deden we een oproep naar testers. De belangstelling overtrof onze verwachtingen: maar liefst 83 mensen meldden zich aan.

Een geselecteerde groep van 25 herstelhelden test de Sorryplanner en Sorrybrief uitgebreid. De andere deelnemers krijgen een kortere testopdracht. Zo verzamelen we zowel gedetailleerde feedback als ervaringen van een brede groep gebruikers.

De testers kijken niet alleen naar de techniek. Ze beoordelen ook of de vragen duidelijk zijn, of de inhoud klopt en of de tools aansluiten bij verschillende leeftijden, sociaal-emotionele mogelijkheden en praktijksituaties.

Met de feedback van onze herstelhelden scherpen we de inhoud, vormgeving en gebruikservaring verder aan. Want een sterke Sorrybox bouw je niet alleen achter een computerscherm. Die ontstaat samen met de mensen die elke dag proberen om na conflicten opnieuw verbinding mogelijk te maken.

Later delen we welke inzichten de testfase opleverde en wat we dankzij onze herstelhelden hebben aangepast.