Fysiek ingrijpen bij agressie in Corona-tijden?

Dinsdag 12 mei 2020

We zouden hier een kort stuk over schrijven omdat we daar recent enkele vragen over kregen. We zouden bij enkele organisaties ons oor te luisteren leggen en tips verzamelen om ze met jou te delen. Maar kan je zo’n complex verhaal in enkele tips & tricks gieten? Enige nuance is nodig.

Blijf preventief kijken

Blijf maximaal inzetten op preventie. Maar hoe ziet je preventiestrategie rond agressief gedrag eruit nu je ook een coronastrategie op poten moest zetten? Kan je die op dezelfde manier volgen? Waar moet je bijsturen? Corona zadelt je op met een urgentiegevoel. Probeer toch steeds de impact van coronamaatregelen op je agressiebeleid in te schatten.
Cliënten en medewerkers zijn op z’n minst ongerust en onzeker en misschien zelfs bang. Gevoelens die in sommige situaties tot conflict en agressief gedrag escaleren. En dan is het zaak om voorbereid te zijn om gepast te reageren. Desnoods met inzet van technieken zoals Persoons- en Teamgerichte Veiligheidstechnieken (PTV).

 

De collectieve plicht om te anderhalvemeteren kan je niet naleven als je PTV moet toepassen. Dat roept vragen op bij medewerkers en cliënten.

 

Een ethische reflex

Niet toevallig dat Sociaal.net  vorige week een stuk publiceerde van Simon Godecharle met als titel: Ethiek en corona: ‘We proberen de schade te beperken’. Daarin werpt hij vragen van de werkvloer op die belangrijk zijn als achtergrond voor het denken en handelen rond onder andere fysiek ingrijpen bij agressief gedrag. “Hoe moeten we omgaan met het inperken van de vrijheid van zorgvragers?” “Hoe kunnen we nabij blijven bij onze zorgvragers?” “Hoe moeten we omgaan met patiënten, bewoners en cliënten die de bijzondere hygiënische maatregelen niet kunnen naleven omwille van een beperking of aandoening?”

Verder in zijn artikel zegt hij: “Het coronavirus zorgt voor een situatie waarin we vaak genoegen moeten nemen met het kleinste kwaad in plaats van het grootste goed. We proberen de schade te beperken. Maar het zal niet de eerste, noch de laatste keer zijn dat we op het einde van de werkdag met gewrongen gevoelens naar huis rijden.

Zorg- en hulpverleners doen wat ze kunnen in deze onzekere tijd. Maar de vragen en ongerustheid blijven. De vraag naar ethische bakens wordt nadrukkelijker hoorbaar. Godecharle pleit voor een ethisch praktische reflectie, gedragen vanuit de praktijk. We zitten in een situatie van schadebeperking. Hoe kunnen we er voor zorgen dat die dragelijk blijft? Hoe kunnen we zorg- en hulpverleners steun geven nu ze soms noodgedwongen beslissingen nemen die ze liever niet zouden nemen?

Daarom is het noodzakelijk om naar hen te luisteren en hen te bevragen over hun noden en bezorgdheden. Daarover in gesprek te gaan tegen de achtergrond van ethische principes. Want “Zorgverleners zijn de experten in wat zij doen.” zegt Godecharle nog.

Terug naar de praktijk

We gingen te rade bij enkele voorzieningen en Jeroen Cottenie en Marlene Worner, erkend trainers in PTV.

Basisstelling is: heb je een beleid rond fysieke interventie bij agressief gedrag, blijf dat toepassen. Doe je dat niet omwille van coronarisico’s, waarom het dan überhaupt nog toepassen?

Zowel collega’s als cliënt ademen heftiger tijdens een interventie en verspreiden mogelijk meer speekseldruppels. Een mondmasker zorgt er ook voor dat je niet snel met je handen aan je gezicht komt. Ook hier geldt de stelregel: was grondig je handen na een fysieke interventie.

Sommige organisaties kiezen nu voor de technieken met drie in plaats van twee. De redenering is dat de interventie dan sneller achter de rug is. Minder blootstelling aan mogelijke besmetting.

 

Draag minstens een mondmasker en hou je hoofd zoveel mogelijk naar beneden.

 

Een aantal organisaties hebben eigen maskers, schorten en handschoenen. Zorg dat je na gebruik het mondmasker en de handschoenen wegwerpt en de schort wast of verse kledij aantrekt. Voorzie reservekledij op het werk. Leg dit alles vast in duidelijke instructies .

Om zo weinig mogelijk fysiek contact te maken wordt nu veel meer ingezet op begeleiden vanop 1.5 meter afstand, tijd nemen en communicatie. Dat laatste is niet evident met mondmasker omdat er een deel van de mimiek wegvalt. Maak verbinding, geef houvast en vertrouwen met oogcontact en door bewust je stem te gebruiken.

Tot slot kregen we de suggestie om de bewoners van een leefgroep over verschillende leefgroepen te spreiden. Zo kan de persoon bij wie vaak fysieke interventies nodig zijn alleen in de leefgroep blijven. Zo beperk je onder andere uitlokkende prikkels. En hoeven de begeleiders zich niet bezig te houden met andere groepsgenoten op het moment dat er een crisis zou zijn. Dit is uiteraard niet overal mogelijk. Bepaalde leefgroepen zijn op dit moment dunner bevolkt omdat cliënten thuis verblijven. Daar kan je op inspelen.

Ivan